Wystawa czynna od 18 sierpnia do 31 października 2025.
To nie jest wystawa o malarzach. To opowieść o kobietach.
O tych, które patrzą na nas z płócien i fotografii – czasem wyzywająco, czasem w zamyśleniu, a czasem z taką siłą, że trudno odwrócić wzrok. Kobiety, które były blisko. Bardzo blisko. Partnerki, kochanki, przyjaciółki, muzy, gospodynie, modelki, doradczynie i powierniczki. Kobiety, których obecność była milcząca, lecz nieobojętna. To one współtworzyły atmosferę pracowni, podsuwały tematy, łagodziły kryzysy, nierzadko dźwigały ciężar życia codziennego artystów, pozwalając im „tylko” tworzyć. Były światłem – ale często w cieniu.
Zbyt rzadko mówiono o nich z imienia. Zbyt często przedstawiano je jako tło, dekorację lub pretekst do kompozycji. A przecież wiele z nich miało własną tożsamość, temperament, ambicje i talent. Niektóre próbowały mówić własnym głosem – malując, rzeźbiąc, fotografując. Inne mówiły ciałem, spojrzeniem, obecnością. Ale w zdominowanym przez mężczyzn świecie sztuki ten głos nie zawsze był słyszany, a jeszcze rzadziej uznany. Dlatego ta wystawa oddaje przestrzeń nie twórcom, ale postaciom kobiecym. Tym z obrazów – i tym spoza ram.
Jedną z takich kobiet była Emilie Flöge – partnerka Gustava Klimta, ale też samodzielna projektantka mody, kobieta nowoczesna, niezależna, odważna. Emilie nie była tylko muzą – była równorzędną partnerką w roz-mowie o pięknie, stylu i duchu epoki. I choć to Gustav przeszedł do historii jako wielki mistrz, to jego twórczość była przesiąknięta obecnością tej silnej, kreatywnej kobiety.
Suzanne Valadon – najpierw modelka, potem malarka. Pozowała Degasowi, Renoir i Lautrecowi, ale to jej syn – Maurice Utrillo – zdobył sławę. A przecież to Suzanne wyprzedziła ich wszystkich: bezkompromisowa, odważna, z ostrym spojrzeniem i jeszcze ostrzejszym pędzlem.
Kiki z Montparnasse’u – legenda Paryża lat 20. XX wieku. Była bohaterką awangardy i nocnych kawiarenek. Jej duch – niezależny, dziki, wolny – wymyka się każdej ramie. Sama malowała obrazy i sprzedawała je z du-żym powodzeniem. Stworzyła swój wizerunek i była muzą wielu artystów tego okresu.
Camille Claudel – rzeźbiarka i uczennica Rodina. Ale „uczennica” to zbyt mało. Była jego miłością, dorównującą mu artystyczną wizją i talentem – choć świat nie chciał tego uznać. Jej prace, głęboko ekspresyjne, są dramatycznym świadectwem pasji i cierpienia. Odrzucona, niezrozumiana, zamknięta w zakładzie psychiatrycznym.
Francesca Woodman – fotografka, która żyła krótko, ale intensywnie. Jej autoportrety są jak szept zza zasłony, jak błysk chwilowej obecności – rozmytej, efemerycznej, przejmująco prawdziwej. Zniknęła tak, jak żyła – tajemniczo i z własnej woli. Ale jej obrazy pozostały – i mówią za nią.
I wreszcie Frida Kahlo – może najbardziej znana z nich wszystkich, choć jej popularność przyszła długo po śmierci. Artystka, której twarz stała się ikoną, a ciało – polem nieustannej walki. Frida przekształciła własne cierpienie w sztukę. Malowała siebie – bo, jak mówiła, najlepiej znała ten temat.
Te kobiety nie były jedynie pięknymi twarzami na obrazach. Często same tworzyły. Ich rola wykraczała poza bycie „inspiracją” – były też współautorkami, twórczyniami, inicjatorkami. Czasem miały odwagę malować, rzeźbić, fotografować. Czasem świat sztuki próbował je przemilczeć – jako zbyt śmiałe, zbyt niezależne, zbyt niepokorne.
Prezentowane dzieła pochodzą z różnych epok i szkół – od XIX-wiecznego akademizmu przez symbolizm, po twórczość współczesną. Ich wybór nie jest tylko estetyczny – to również refleksja nad tym, jak zmieniało się spojrzenie na kobietę: od wyidealizowanego obiektu westchnień po pełnokrwistą bohaterkę własnej historii.
„Kobiety z obrazów” to wystawa o obecności. O tych, które były – nawet jeśli nie zawsze je dostrzegano. To próba wydobycia z tła postaci, które zasługują na to, by mówić – nie tylko być oglądane.
/Bogusław Hynek – kurator wystawy/
Dostępność wystawy:
• Dostępność dla osób z niepełnosprawnością ruchu
Jest to wystawa plenerowa. Wystawa jest dostępna na zewnątrz obiektu (24h). Można ją zobaczyć, kierując się na prawo od głównego wejścia. Na drodze od przystanku autobusowego do wystawy nie ma żadnych przeszkód typu progi, czy schody. Jeśli poruszasz się samochodem przy budynku znajduje się darmowy parking.
Nasz asystent może wesprzeć Państwa w drodze z przystanku lub parkingu. Prosimy o kontakt na adres: m.batko@csm.tarnow.pl lub telefon na numer 796 566 696. Zalecamy kontakt najpóźniej 4 dni przed wizytą.
• Dostępność dla osób z niepełnosprawnością wzroku
Jest to wystawa plansz z fotografiami i opisem. Do wystawy można zamówić oprowadzanie z asystentem lub audiodeskrypcję. W tym celu prosimy o kontakt pod numerem 14 633 46 07 lub mailem, na adres: b.hynek@csm.tarnow.pl najpóźniej 7 dni przed wizytą.
• Dostępność dla osób z niepełnosprawnością słuchu
Do wystawy można zamówić oprowadzanie w Polskim Języku Migowym. Prosimy o kontakt, przynajmniej 7 dni wcześniej. Mail lub SMS można kierować do: m.batko@csm.tarnow.pl tel. 796 566 696.
W holu można skorzystać z miejsc siedzących. Toaleta, przewijak dla niemowląt i pokój wyciszeń znajdują się na prawo od kasy, na parterze. Kierują do nich oznakowania.
• Wizyta na wystawie i oprowadzanie są darmowe.
